Kominki, które rozpaliły świat cz.III

Sprawcą kolejnego skoku technologicznego stał się producent... szkła. Niemiecka firma SCHOTT w roku 1972 wypuściła na rynek szkło witroceramiczne, a w 1979 wyprodukowała specjalne szkło kominkowe pod handlową nazwą ROBAX. Szkło wytrzymywało temperatury powyżej 750 °C i dawało się ciąć na żądany wymiar. Tego właśnie było potrzeba, aby piecyki, wkłady i kasety zaczęły stanowić prawdziwy zamiennik estetyczny dla tradycyjnego paleniska. Fakt, że grzały znacznie wydajniej, nie wszystkim przecież wystarczał. Poza tym, kontaktu wzrokowego z żywym ogniem nic nie zastąpi. Producenci kominków z żeliwnymi wkładami rozkwitali.

Wtedy nastąpiło kolejne wielkie wydarzenie w branży. Stworzona w 1986 roku przez MANFREDA ROKOSSA firma SPARTHERM zaproponowała spawane ze stali paleniska z szamotowym wyłożeniem wnętrza. Szamot dawał gwarancję bezpiecznego spalania i kumulacji ciepła. Stalowa konstrukcja pozwalała na wyjście produkcji wkładów kominkowych z odlewni żeliwa. Stal dawała możliwość dowolnej aranżacji kształtu, obniżała koszty produkcji. Opłacalne stawało się wytworzenie nawet krótkich serii czy wręcz pojedynczych egzemplarzy. Producenci żeliwnych wkładów pracowali wówczas na pełnych obrotach, zamówienia goniły zamówienia i trochę czasu zajęło zrozumienie, że stalowe palenisko to przyszłość. To, co dzisiaj obserwujemy, dążenie firm kominkowych do zautomatyzowanej produkcji stalowych wkładów za pomocą laserów i robotów, wielowariantowość i elastyczność opcji, to wszystko zaczęło się od wkładu pana ROKOSSA.

Rok 1986 jest bardzo ważny dla branży również z powodu tego, co zrobił pan ULRICH BRUNNER z bawarskiego Eggenfelden. Wprowadzając nową generację komór paleniskowych ISO, firma BRUNNER stworzyła inny wymiar techniki spalania drewna. Szczególnie intensywnie pracowano nad idealnymi warunkami fizycznymi spalania drewna, ale też po raz pierwszy nad ekologią. W efekcie zduni dostali sprawdzony i powtarzalny element składowy do budowy doskonałych pieców. Rozwinięciem pomysłu było stworzenie w 1991 paleniska piecowego HKD o dużej szybie. Wkład ten nieco później uzupełniony o system sterowania elektronicznego procesem spalania EOS, to jedno z najlepszych znanych do dzisiaj rozwiązań spalania drewna w kominku.

W roku 1988 WALTER RŰEEGG opracował palenisko z wygiętą pryzmatycznie fasadą i takąż szybą. Inne niż płaskie kształty szyb i fasad wyznaczały zasadniczą zmianę w wyglądzie i estetyce kominków, które zaczęły wymykać się z prostych szablonów.

Lata dziewięćdziesiąte XX wieku to prawdziwy rozkwit branży kominkowej. Firmy typowo kamieniarskie, istniejące niekiedy od pokoleń, rozszerzały swoją działalność o kominki grzewcze na bazie wkładów produkcji własnej lub dostarczanych przez poddostawców.

Firmy produkujące dotąd inne wyroby z branży grzewczej (np. kotły gazowe i olejowe c.o.) rozszerzały swoją działalność o wkłady i piece kominkowe, a niekiedy też zaczęły oferować kompletne kominki. Pojawiły się w Europie wielkie hurtownie (np. HAGOS), gdzie zduni mogli zaopatrzyć się we wszystko, co potrzebne jest do budowy kominka – w tym wkłady kominkowe. Na potrzeby tych hurtowników zaczęła pracować spora grupa firm-dostawców.

Efekt jest taki, że obecnie kominek może sobie zbudować niemal każdy po wizycie w najbliższym markecie budowlanym, dokonując często zakupu na dogodnych warunkach ratalnych. Kominki jako luksusowe wyroby, dostępne nielicznym dotarły pod strzechy.

Lata dziewięćdziesiąte XX wieku i początek wieku XXI to również wielki rozkwit firm kominkowych, nastawionych na wymagającego klienta i oferujących niezwykle oryginalne wzornictwo. To już nie tylko wspomniany powyżej FOCUS i MATTEN, ale i CERA DESIGN (1992), firma która pierwsza rozpropagowała ideę pionowego układu paleniska. W roku 2001 firma MAX BLANK pokazała rozwiązanie, które łączy w sobie ogień i wodę – piec NIAGARA. Rozwiązanie to udało się MAX BLANK powtórzyć kolejnym modelem – VICTORIA FALLS. Wykorzystując rozwój technologii produkcji szkła witroceramicznego, udało się stworzyć nie tylko kształty pryzmatyczne, ale i zaokrąglone, półkola czy gięte w kształcie liter L lub C. Aktualnym wyznacznikiem możliwości jest szkło kominkowe gięte w dwóch płaszczyznach, niczym soczewka, lub gięte łukowo o średnicy

1,5 metra (oba rozwiązania SCHOTT + SPARTHERM).

W końcówce XX wieku popularność na rynku europejskim zaczęło zdobywać rozwiązanie paleniska kominkowego z wymiennikiem wodnym, pozwalającym na współpracę z centralnym ogrzewaniem. Jest to dzisiaj jedna z istotnych dziedzin w branży kominkowej. Potentatami w technice wodnej są z pewnością firmy włoskie, np. EDILKAMIN czy CTM, ale prawdę mówiąc niemal każda licząca się na rynku firma też ma wodne propozycje.

Popularność w niektórych krajach (np. Holandia) zdobyły kominkowe paleniska gazowe.

Są to paleniska obecnie całkiem wyrafinowane technicznie (ładny, bliski naturalnego płomień) oraz estetycznie. Hitem ostatnich sezonów, wzorem rozwiązań na drewno, są panoramiczne paleniska gazowe o szerokości nawet dwóch metrów! (FLAM, BODART&GONAY, SPARTHERM).

Lata dziewięćdziesiąte XX wieku to również okres powstania i dynamicznego rozwoju nowej dziedziny – techniki pelet. Pierwsze piece do spalania granulatu drzewnego zaczęła sprzedawać amerykańska firma QUADRA FIRE w 1990 roku. W Europie szybko zainteresowała się tym sposobem spalania niemiecka firma WODTKE (w 2003 roku pierwsze wyróżnienie BLAUE ENGEL w branży oraz liczne nagrody za design) oraz RIKA z Austrii. Wkrótce dołączyły do nich firmy włoskie, PALAZZETTI, NORDICA, EDILKAMIN, i firmy skandynawskie oraz inni producenci z USA i Kanady. Branża pelet to obecnie jedna z lokomotyw ciągnących rynek kominkowy do przodu. Z pewnością najbardziej wyszukanym rozwiązaniem są paleniska dwupaliwowe na drewno i pelety. Wśród nich najciekawsze są: palenisko DUO, firmy LEDA, oraz piec kumulacyjny CANO, firmy SPARTHERM. Oba pracują bez prądu i bazują na tym samym patencie. Jeśli chodzi o udział Polski w rozwoju rynku pelet, to wprawdzie nie wymyśliliśmy wiele, ale jesteśmy jednym z ważniejszych w Europie dostawców paliwa – granulatu drzewnego.

Jak więc widzicie Państwo, kominkowy ogień przebył długą i krętą drogę, aby wyglądać tak, jak wygląda, i grzać tak, jak ogrzewa. Spora i bardzo intensywna część tego rozwoju przypada na ostatnie dziesięciolecia. Wiele z firm aktualnie działających na rynku ma za sobą wielowiekową, nierzadko burzliwą historię. Nie dla wszystkich los i rynek okazały się łaskawymi. Wiele młodszych firm, które rozpoczęły drugą falę postępu w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku, nadal nie straciło innowacyjności (RŰEEGG, SPARTHERM). Ich założyciele często nadal pracują twórczo, a energią i śmiałymi pomysłami mogą zadziwić niejednego młokosa.

Oczywiście, branża kominkowa ciągle się rozwija. Przed kominkami pojawiają się coraz to nowe wyzwania techniczne, estetyczne czy ekologiczne. Mogę tylko powiedzieć, że sprawia mi wielką przyjemność uczestniczenie w tym procesie i znajomość z ludźmi, którzy te milowe ognie rozpalali. Państwo też możecie uczestniczyć aktywnie w procesie rozwoju, kupując kominek jednego z czołowych inwestorów lub chociaż jednego z licznych naśladowców.

A gdy siądziecie przy swoim kominku, z kieliszkiem wina i mruczącym kotem u stóp, to pomyślcie, proszę, O TYCH, CO OGIEŃ ROZPALALI.

wh

PS. Przepraszam te wszystkie firmy i osoby, które być może pominąłem w moim tekście, a które warte były choć małego płomyczka.